- 13 maart 2026 -

De boodschap

In navolging van George Orwell onderzoekt Ta-Nehisi Coates hoe onze werkelijkheden worden blootgelegd en tegelijkertijd vervormd door verhalen – verslaglegging, fictie en mythevorming, en de verhalen die we vertellen of die we verzwijgen.
In dit spraakmakende boek over de kracht van verhalen bezoekt hij drie conflictgebieden. Eerst gaat hij naar Dakar in Senegal, waar hij terechtkomt in twee verschillende werkelijkheden tegelijkertijd: in een moderne Senegalese stad en in het spookland van zijn verbeelding. Dan reist hij naar Columbia, South Carolina, waar zijn eigen boeken verboden zijn en waar de mythes die Amerika over zichzelf vertelt zichtbaar voortleven. Ten slotte reist hij naar Palestina. Daar ziet hij, met huiveringwekkende helderheid, de tragedie die ontstaat wanneer de vertelde verhalen botsen met de realiteit van het leven ter plaatse.

Amerikaan Ta-Nehisi Coates is wellicht één van de belangrijkste schrijvers en denkers van de 21e eeuw. Hij won de National Book Award, was finalist voor de Pulitzer Prize, ontving de National Magazine Award en de MacArthur Genius-beurs.

Vanuit zijn diepgaande kennis van de Afro-Amerikaanse geschiedenis fileert hij het heersende denken – waar dan ook – en brengt aan het licht hoe dit vaak in steen gebeiteld wordt en verabsoluteert via allerhande canons die tegen de macht aan schurken, want  “Belangrijke canons zijn vaak gericht op grote macht, en het grote privilege van grote macht is een gebrek aan nieuwsgierigheid naar mensen zonder macht.”
Het gevaar bestaat dat mensen zonder macht deze canons overnemen, maar “… naar mijn mening ligt menselijke waardigheid besloten in het hoofd en in het lichaam, en niet in steen. En zodra we onze waarde toeschrijven aan kasten en koninkrijken, aan ‘beschaving’, nemen we naar mijn mening de grondregels over van degenen die ons niets anders nalaten dan een brandende en overstromende planeet.”
Een voorbeeld: dat Amerika door haar deelname aan de Tweede Wereldoorlog niet alleen het thuisland maar de hele wereld verdedigde voor waar aannemen als canon, deed/doet de Tweede Wereldoorlog-generatie geloven dat Amerika als land altijd het goede nastreeft, en opkomt voor vrijheid en democratie, kortom een land is van ‘weldoeners’. Actuele vraag hierbij: stond bij de arrestatie van Maduro in Venezuela de verdediging van vrijheid en democratie op de eerste plaats?

Met eenzelfde chirurgische precisie analyseert Coates het apartheidsregime van Israël op Palestijnse bodem: “die vermeende ‘Joodse democratie’ is, net als haar Amerikaanse beschermer, een expansionistische macht.”
Dat Coates denkt en schrijft vanuit de kracht van woorden is overduidelijk: hij laat eerst zien hoe het zionisme stelt dat Israël het ‘thuisland’ is van de Joden, waarna het natuurlijk onmogelijk is om hen te beschuldigen van kolonialisme… want men kan toch niet zijn eigen land koloniseren.
Waar ook ter wereld: “Voor een onmenselijk systeem zijn onmensen nodig, dus creëert het die door middel van verhalen, artikelen, nieuwsuitzendingen, films en televisieprogramma’s.” Verhalen die op velerlei manieren telkens weer de stompzinnigheid van de ‘rechteloze’ onmensen laten zien ter meerdere eer en glorie van de goedheid van de onmenselijke heersers.

Coates spelen met taal, zijn analyseren van de verkondigde woorden, zijn doorprikken van de gebruikte taal vereist aandachtige lectuur die een schat aan inzichten oplevert rond de ‘ware’ boodschap achter de ‘verkondigde’ boodschap.

*******

Ta-Nehisi Coates, ‘De Boodschap’, vertaald door Adiëlle Westercappel en Fannah Palmer, Bot Uitgevers, 9789083563909.